Kategori: Makaleler

`html Kaynakların Kıtlığı Üzerine Düşünmek: “Demiri Ne Azaltır?” Sorusuna Bir Ekonomisel Bakış Bir ekonomik aktör olarak biz insanlar, kaynakların kıt olduğu bir dünyada seçimler yaparız. Bu seçimlerin sonuçları hem bireysel refahı hem de toplumsal dengeyi etkiler. “Demiri ne azaltır?” sorusu ilk bakışta kimyasal veya fizyolojik bir soru gibi görünse de, bu soruyu geniş bir ekonomik mercekten incelediğimizde arz-talep dengeleri, üretim maliyetleri, fırsat maliyetleri ve davranışsal güdüler gibi pek çok kavramla karşılaşırız. Bu yazıda, demirin miktarını azaltan mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal faktörleri analiz edecek; piyasa dinamiklerini, kamu politikalarının etkilerini ve toplumsal refah üzerindeki sonuçları değerlendireceğiz. Mikroekonomi Perspektifi: Üretim, Talep ve Firma…

Fethiye Datça Kaç? Bir Yolculuğun Ardında Kalan Duygular Geçen yaz, bir sabah uyanıp içimdeki keşif arzusuyla fark ettim ki, bir yerlere gitmeliyim. Kayseri’nin sakinliğinden, o tanıdık rutinden bunalmak, kendimi bir başka yere ait hissetmek istemiştim. İlk aklıma gelen yerler arasında Fethiye ve Datça vardı. Gözlerim kapalı bir şekilde, bir an düşündüm. “Fethiye Datça kaç?” sorusu, aniden kafamda belirdi. Ama bu soruya dair bana kalan tek şey, hayal kırıklığı ve beklenmedik bir hüsrandı. Şimdi o hikâyeyi anlatayım. Hayalimin Uçup Gitmesi: Fethiye’ye Ulaşan Yolda Bir Engelle Karşılaşmak Bir haftasonu, güneş henüz doğmuşken Kayseri’den Fethiye’ye doğru yola çıkmaya karar verdim. Yolda beni bekleyen…

Blue Jeans Neden Kot Pantolon? Edebiyat Perspektifinden Bir Çözümleme Kelimeler, yalnızca dilin taşıyıcıları değil, aynı zamanda kültürün, toplumların ve bireylerin kimliklerini şekillendiren araçlardır. Bir kelime, bazen daha derin anlamlar taşıyan bir sembol haline gelir. Blue jeans, kelime olarak modaya, gençliğe, özgürlüğe ve isyanın sembolüne dönüşse de, bu terimin arkasındaki derin anlamları keşfetmek, sadece moda dünyasında değil, edebiyatın da pek çok katmanında izlenebilir. Hangi kelimenin, hangi giysinin, hangi anlatının ne zaman evrileceğini, tarihsel süreçlerle şekillenen anlamlar arasında nasıl bir köprü kurulduğunu keşfetmek, hepimizin içinde saklı olan dilsel, kültürel ve toplumsal çağrışımları daha iyi anlamamıza olanak tanır. Bir “kot pantolon”un tarihsel kökleri…

Anekdot Nasıl Kullanılır? Felsefi Bir Keşif Bir gün, bir öğretmen öğrencilere şöyle sordu: “Düşünceyi en iyi nasıl aktarırsınız? Kelimelerle mi, yoksa bir hikaye ile mi?” Bu basit soru, insan düşüncesinin nasıl şekillendiğini ve anlatılmasının ne kadar önemli olduğunu düşündürür. Anlatıcı, hayatın her anında duygu, düşünce ve bilgiyi aktarmak için farklı yollar arar. Bazı yollar kısa, doğrudan ve belirgindir; bazıları ise dolaylı ve yavaş yavaş anlam kazandırır. Bu yazıda, bir anlatı biçimi olan “anekdot”un nasıl kullanıldığını, felsefi bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Felsefe, dünyayı ve insanları anlamamıza yardımcı olurken, anekdotlar da bu anlayışı daha derinlemesine sorgulamamıza olanak tanır. Etik, epistemoloji ve ontoloji…

Giriş: Aşılar, Toplum ve Birey Arasındaki Dönüşüm Bir ebeveynin çocuğunu sağlık kuruluşlarına götürmesi, elbette ki yalnızca fiziksel sağlığı ilgilendiren bir durum değil. Aşı, birçok yönden toplumsal normlar, kültürel pratikler ve hatta bireysel değerlerle şekillenen bir olgudur. Çocuğunun aşı takvimine sadık kalan her birey, sadece sağlık sektörüne değil, aynı zamanda bir dizi toplumsal yapıya da hizmet etmektedir. Ancak aşılar, yalnızca bireysel bir sorumluluk olarak kalmaz; toplumsal yapılar, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileri gibi daha geniş unsurların etkisi altındadır. Bu yazıda, 2 yaş sonrası aşılama süreci üzerinden toplumsal dinamikleri anlamaya çalışacağız. Aşılar, tıpkı toplumsal normlar gibi, belirli bir düzene göre şekillenir. 2…

Zeytinyağlı Yaprak Sarması: Nerenin Yemeğidir? Toplumsal Bir Analiz Zeytinyağlı yaprak sarması, Türk mutfağının klasik yemeklerinden biri olarak sofralarda sıkça yer alır. Ancak bu yemek, sadece bir mutfak geleneğinden ibaret değildir. İçerisinde tarihsel, kültürel ve toplumsal katmanlar barındıran bir öğedir. Zeytinyağlı yaprak sarmasının, hangi coğrafyanın mutfağında daha sık tüketildiği sorusunun ötesinde, onu bir toplumsal yapının parçası olarak ele almak da oldukça anlamlıdır. Bu yemek, kültürel pratikler, toplumsal normlar ve cinsiyet rollerinin iç içe geçtiği bir alandır. Bazen mutfağa sadece bir beslenme biçimi olarak bakılır, ancak biraz derinlemesine inildiğinde, yemeğin toplumsal bağlamda anlamı, bizi daha geniş toplumsal yapılarla tanıştırır. Peki, Zeytinyağlı yaprak…

N‑A‑C Balgam Söktürücü ve Psikolojik Deneyim: Bir İçsel Yolculuk Yaşamımız boyunca bedenimizle ve zihnimizle ilgili kararlar alırken, yalnızca “ne yapmalıyım?” diye sormayız; aynı zamanda bu kararların bize ne hissettirdiğini, başkalarıyla ilişkilerimizi nasıl etkilediğini ve içsel dünyamızda nasıl yankılandığını da sorgularız. Örneğin, N‑A‑C balgam söktürücü kaç gün kullanılır? gibi bir soru, teknik bir bilgi isteği gibi görünse de, aslında bireyin sağlığına, kontrol duygusuna ve belirsizlikle başa çıkma biçimine dair birçok psikolojik süreçle iç içe geçer. Bu yazıda, NAC (N‑asetilsistein) balgam söktürücünün kullanım süresi hakkındaki düşüncelerimizi, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji çerçevesinde ele alacağız. Bu konuya tıbbi bir reçete yanıtı vermeden —…

Kişiye ve Topluma Faydalı Olmak İçin Yapılan Güzel İş ve Davranışlar: Bir Felsefi Düşünme Yolculuğu Hayatın anlamını ve insanın bu dünyadaki rolünü sorguladığımızda, sıkça karşılaştığımız bir soru vardır: “Kişiye ve topluma faydalı olmak ne demektir?” Bu soruyu sormak, bizi hem bireysel hem de toplumsal düzeyde daha derin düşünmeye davet eder. Peki, gerçekten birine yardım etmek ya da topluma katkıda bulunmak ne anlama gelir? Kimi zaman küçük bir gülümseme bile büyük bir fark yaratabilirken, kimi zaman da daha karmaşık etik ikilemlerle karşılaşırız. Felsefe, bu tür sorulara bir aydınlanma aracı olarak sunar. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi disiplinler, insana ve topluma…

Katma Değer Vergisi Nedir? Antropolojik Bir Perspektifle İnceleme Farklı kültürler, farklı sistemler, farklı değerler… Bir toplumun ekonomik yapısı, onun düşünme biçimini, değerlerini ve hatta toplumsal ilişkilerini şekillendirir. Ekonomi, yalnızca para kazanma ve harcama değil; bir kültürün kimlik inşasını, toplumsal yapıların nasıl şekillendiğini ve insanların birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğini de yansıtan derin bir bağlamdır. Bu yazıda, katma değer vergisi gibi bir ekonomik terimi, antropolojik bir mercekten inceleyecek ve dünyanın farklı kültürlerinde bu tür vergi sistemlerinin nasıl işlediğini, kültürler arası farklılıkları anlamaya çalışacağız. Peki, katma değer vergisi (KDV) nedir? Temel anlamda, üretim ve dağıtım süreçlerinde her aşamaya eklenen değer üzerinden alınan bir…

Binance Hesaba Ne Zaman Geçer? Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Dijital ekonominin yükselişiyle birlikte, toplumlar artık daha fazla ekonomik bağımsızlık, finansal güç ve yeni yönetim biçimleri üzerine düşünüyor. Ancak, bu gelişmelerin siyasal düzeydeki etkileri çoğu zaman göz ardı ediliyor. Bugün, bir Binance hesabına para geçişinin ne zaman gerçekleşeceği gibi günlük ve teknik bir soruya bakarken, arka planda daha derin siyasal sorular yatar: Hangi kurumlar bu tür ekonomik araçları kontrol eder? Kim, ne zaman ve nasıl yönetir? Bu tür platformlar, günümüz demokrasi anlayışına nasıl meydan okur? Bu yazıda, dijital finansal işlemlerden hareketle, iktidar, kurumlar, demokrasi ve katılım gibi siyasal kavramları sorgularken, güncel…