Kola kilo alır mı? Gerçekler, şehir efsaneleri ve İzmir sıcağında içsel çöküşler
İzmir’de yaz akşamı… Hava hâlâ sıcak, ama güneş en azından “tamam kardeşim bugünlük yeter” deyip sahneden çekilmiş. Ben de Kordon’da bir kafede oturmuşum, önümde buz gibi bir kola. Bardakta buzlar şakırdıyor, üstünde minik damlalar terlemiş gibi. Yan masada biri spor konuşuyor, diğerinde “diyete pazartesiden başlıyorum” klasiği.
Ben mi?
Ben sadece düşünüyorum: Kola kilo alır mı?
Ama öyle akademik bir düşünme değil bu. Daha çok, içtiğim her yudumda beynimde açılan mini mahkeme salonu gibi.
“Sanık: Kola. Suç: Kaloriyle gizli ittifak.”
Kola kilo alır mı? sorusunun kafadaki yankısı
Merhaba Orv ziyaretçileri! Günümüzün konusu: “Kola kilo alır mı”. Hazırsanız başlayalım!
İlk yudumu aldığımda her şey normal. Serinlik, şekerin o tanıdık vurucu hissi… ama ikinci yudumda iç ses devreye giriyor:
— “Bak güzel içiyorsun ama farkında mısın, bu işin bir bedeli var.”
Sanki içimde 45 yaşında, emekli muhasebeci bir amca var. Her şeyi hesaplıyor.
Kola kilo alır mı? sorusu da tam burada başlıyor zaten. Çünkü mesele sadece içmek değil; mesele o içtiğin şeyin sende bıraktığı “sonuç hissi”.
Arkadaşım Mert geliyor yan masadan, elinde tost.
“Ne düşünüyorsun yine boş boş?”
“Hayat…” diyorum. “Ve kola.”
Gülüyor.
“Boşver ya, kola içiyorsan kilo da alırsın, içmiyorsan da mutsuz olursun.”
İşte bu cümle, İzmir felsefesi.
Kola = şeker + anlık mutluluk + ertesi gün vicdan
Herkes biliyor aslında ama kimse kabul etmek istemiyor. Kola dediğin şey temelde:
Şeker
Kafein
Gaz
Ve çok güçlü bir “bir tane daha içsem bir şey olmaz” illüzyonu
Ama asıl mesele şu: Kola kilo alır mı? sorusu sadece içeriğiyle ilgili değil, alışkanlıkla ilgili.
Çünkü kola tek başına gelmiyor. Yanında genelde:
Hamburger
Pizza
Gece atıştırması
“Bugün zor geçti ya” bahanesi
Ve sonra bir bakıyorsun, kola masum değil; olayın suç ortağı olmuş.
İzmir sıcağı, kola ve “bir tane daha” sendromu
Geçen yazı hatırlıyorum. 38 derece. Asfalt eriyor, martılar bile “biz biraz gölgeye geçiyoruz” modunda.
Bir büfeye girdim. Buz gibi kola aldım. O an dünya durmuş gibi.
Kasadaki amca bana baktı:
“Genç, dikkat et kilo yapar.”
Ben de o klasik savunma:
“Yok amca ya, ben spor yapıyorum.”
Hangi spor? Yürüyerek markete gitmek.
İşte burada tekrar aynı soru: Kola kilo alır mı?
Cevap aslında basit ama kimse basit cevapları sevmiyor. Çünkü basit cevaplar sorumluluk ister.
Kalori meselesi: işin matematiği ama sıkıcı kısmı
Kola şekerli bir içecek. Şeker de vücutta enerjiye dönüşür. Ama o enerji kullanılmazsa?
Evet.
Depolanır.
Ve depolama dediğimiz şey genelde “fazla kilo” olarak geri döner.
Ama bunu böyle kuru kuru anlatınca hayat çekilmez oluyor. O yüzden ben bunu şöyle hayal ediyorum:
Vücut bir depo gibi. Kola giriyor. Vücut diyor ki:
— “Bunu hemen kullanacak mıyız?”
— “Yok.”
— “O zaman kenara koyuyorum, lazım olur.”
Ve o “kenar” dediğimiz yer, genelde bel çevresi.
Küçük ama önemli gerçek: kola tek başına suçlu değil
Ama dürüst olalım. Kola kilo aldırır mı sorusunu sadece kolaya yüklemek biraz kolaycılık.
Sorun şu:
Günlük hareket azlığı
Sürekli atıştırma
Gece yemeği
Ve “ben zaten çok yemiyorum ya” yanılsaması
Kola burada sadece katalizör.
Yani suç ortağı, ama tek başına mafya değil.
Arkadaş ortamı: kola içenler kulübü vs diyetçiler
Geçen gün arkadaşlarla toplandık. Masada iki grup var:
Bir grup:
“Ben şekeri kestim.”
Diğer grup:
“Abi kola zero içiyorum, zaten aynı şey.”
Ben ortadayım.
Elimde normal kola.
Bir sessizlik oldu.
Sanki yasa dışı bir şey yapıyormuşum gibi.
Mert yine patladı:
“Sen hâlâ normal kola mı içiyorsun?”
Ben de iç sesimle cevap verdim:
“Evet. Çünkü hayat zaten yeterince zero.”
Ama sonra tekrar düşündüm: Kola kilo alır mı?
Belki de mesele içmek değil, miktar.
Zero kola gerçekten çözüm mü?
İlgili Yazımız: Kanada'da okyanus var mı ?
Zero kola içenlerin dünyası ayrı bir evren. Orada herkes “ben sağlıklıyım” hissinde.
Ama sonra şu soru geliyor:
“Tatlı isteğini bastırıyor mu, yoksa beyni kandırıyor mu?”
İçimdeki o 45 yaşındaki muhasebeci tekrar konuşuyor:
— “Veri yok, ama şüphe çok.”
Yani kesin bir “evet kilo aldırır” ya da “hayır aldırmaz” kolaycılığı yok. Ama şunu biliyoruz:
Kola kilo alır mı? sorusunun cevabı, içme alışkanlığına bağlı olarak değişir.
Gece 2’de buzdolabı ve kola arasındaki gizli ilişki
En tehlikeli an gece 2.
Herkes uyumuş, şehir susmuş, sadece buzdolabı konuşuyor.
Kapıyı açıyorsun.
Işık yüzüne vuruyor.
Ve orada kola var.
O an beyin:
— “Bir bardak içsek bir şey olmaz.”
İşte en büyük yalan bu.
Çünkü o “bir bardak” genelde zincirleme reaksiyon başlatıyor.
Ve ertesi gün tartı sana bakıyor:
“Dün gece neler oldu?”
Kola ve duygusal yeme ilişkisi
Aslında mesele çoğu zaman açlık değil.
Sıkılma
Stres
Yorgunluk
“Hak ettim ya” hissi
Kola burada bir ödül gibi çalışıyor.
Ama ödül sistemi biraz sinsi. Çünkü kısa vadede mutlu ediyor, uzun vadede soru işareti bırakıyor.
Kola kilo alır mı? sorusuna sokak cevabı
Bunu bilimsel değil, sokaktan dinleyelim.
Bakkal amca:
“Evlat, kola iç ama abartma.”
Arkadaş:
“Ben bıraktım, yüzüm değişti.”
Diğer arkadaş:
“Ben bırakmadım, hayatım değişmedi.”
İzmir sokaklarının özeti bu.
Kimse net değil, herkes biraz haklı.
Gerçekçi bakış: denge meselesi
Kola tamamen şeytan değil.
Ama melek de değil.
Bir denge var.
Haftada bir içmek
Her gün litre litre içmekten farklı
Yanında ne yediğin önemli
Günlük hareket önemli
Yani mesele şu:
Kola kilo alır mı? değil, “nasıl bir yaşamın içinde içiyorsun?”
Ben ve kola: küçük bir itiraf
Bazen kendime şunu söylüyorum:
“Tamam, bırakıyorum.”
Sonra 3 gün geçiyor.
Sonra biri pizza söylüyor.
Ve kola tekrar masada.
O an tüm motivasyon konuşmaları siliniyor.
Çünkü hayat teoride değil, pratikte yaşanıyor.
Ve pratikte kola çok iyi gidiyor.
İç ses finali
İç sesim bazen çok acımasız:
— “Spor yapacaktın?”
— “Yapıyorum… zihinsel.”
— “O sayılmaz.”
Ama sonra bir yudum kola alıyorum ve o ses bir süre susuyor.
“Kola kilo alır mı” konusunda merak ettiklerinizi bu yazımızda ele almaya çalıştık. Orv okurları için daha fazlası yolda!
Son düşünce: Kola kilo alır mı?
Aslında bu sorunun cevabı tek bir kelime değil.
Kola tek başına bir kader değil.
Ama alışkanlık haline gelirse, vücudun enerji dengesi bozulur ve bu da zamanla kilo artışına katkı sağlayabilir.
Ama işin diğer tarafı da şu:
Hayat sadece hesap değil.
Bazen bir bardak kola, günün en küçük ama en keyifli molası olabilir.
Ve belki de asıl soru şu:
“Kola kilo alır mı?” değil…
“Ben bu dengeyi nasıl kuruyorum?”